معماری و بنا

مجموعه معماری ، آرامگاهی حرم مطهر حضرت رضا (ع)
مجموعه با شکوه حرم مطهر رضوی ، شامل صحن ، ایوان ها ، رواق ، موزه غنی و کتابخانه مرکزی آستان قدس است. این مجموعه معماری مشتمل بر چهار ایوان مرتفع به نامهای ایوان عباسی ، ایوان طلا ، شرقی یا نقاره خانه و ایوان غربی و پنج صحن انقلاب ، آزادی ، امام خمینی (ره) ، جمهوری اسلامی و قدس می باشد . کاشی کاری زیبای دوره سلجوقی مزین به آیات کریمه و احادیث شریف جلوه خاصی به مجموعه بخشیده و تمامی قسمت فوقانی دیوارها و سقف زیر گنبد با مقرنس های آینه کاری شده تزیین گردیده است. از دیگر آثار با شکوه داخلی حرم می توان به سه محراب زیبا مربوط به قرن 7 هجری و ضریح طلا پوش بر روی مضجع امام رضا (ع) اشاره نمود . همچنین ...
ادامه مطلب
مجموعه معماری دستکند زیر زمینی سامن
مجموعه معماری دستکند زیر زمینی سامن
مجموعه معماری دستکند زیر زمینی سامن: آثار زیر زمینی سامن در سال 1384 بطور اتفاقی بر اثر اقدامات عمرانی کشف شد. مجموعه در بستری از سنگ گرانیت به صورت دستکند ایجاد شده و تماما در زیر معابر و منازل ساختمانهای اداری واقع است و طی اقدام پژوهشی در هشت کارگاه از مجموعه انجام شده که دستاوردهای بسیار ارزشمندی داشته است. مجموعه شامل بیش از 50 فضای کوچک و بزرگ است که با راهروهای متعددی به هم ارتباط دارند و در عمقهای متغیر 3 الی 6 متری از سطح زمین قرار دارند. یکی از ویژگی های این مجموعه وجود تدفینها و بقایای انسانی متعدد موجود در کف فضاها است. تدفین در مجموعه احتمالا به کاربری دور دوم مجموعه بر می گردد...
ادامه مطلب
گورستان چشمه پهن چرداول
گورستان چشمه پهن در شمال روستای چشمه پهن و بر روی یک تپه ماهور سنگلاخی در کوهپایه های جنوبی کوه لنه واقع شده است. گورستان بر روی شیب رو به جنوب این تپه ماهور واقع شده است. طول شمالی جنوبی آن حدود 150 متر و عرض غربی شرقی آن حدود 100 متر است. سطح گورستان به صورت سنگلاخی و شرق آن دره آبکند سیلابی است. در بخش جنوبی و غربی گورستان زمین های کشاورزی وجود دارد. تعدادی از قبور گورستان چشمه پهن مورد حفاری غیر مجاز قرار گرفته است. پوشش گیاهی سطح گورستان به صورت مرتعی است و بخش هایی از اطراف آن را زمین های کشاورزی در برگرفته است. معماری گورستان چشمه پهن راه دسترسی به این تپه نیز جاده آسفالته ایلام...
ادامه مطلب
گور دختر؛ دختر کوروش کبیر در تنگ ارم
گور دختر قدمت منطقه برازجان را تأیید می کند به خصوص که کوشک اردشیر ساسانی هم در نزدیکی این بنای باستانی واقع شده است. همچنین این احتمال وجود دارد که این بنا مربوط به آرامگاه دختر یا خواهر کوروش هخامنشی باشد. این بنای ارزشمند در سال 1376 به شماره 1897 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت گردیده است و هر گونه دخل و تصرف در آن تا شعاع 100 متری جرم محسوب می شود. معماری گور دختر این آرامگاه به سبک آرامگاه کوروش بزرگ اما در اندازه کوچکتر ساخته شده است و دارای سقفی شبیه آرامگاه کوروش بزرگ است. باستان شناسان تایید کرده اند که این اثر متعلق به سال 600 پیش از میلاد، دوره هخامنشیان است. کل بنا از 24 قط...
ادامه مطلب
رباط زین آباد بجستان
رباط زین آباد بجستان در 60 کیلومتری گناباد و به فاصله 15 کیلومتریی جنوب شرقی بجستان و در امتداد جاده بجستان - فردوس واقع است. این کاروانسرا توقف گاه کاروانیانی بوده است که مسیر کویر را طی می نموده اند. تاریخچه رباط زین آباد با وسعت تقریبی 2500 متر مربع به صورت نقشه چهار ضلعی و فضاهای معماری متفاوت توقف گاه کاروانیانی بوده است که مسیر کویر را طی می نموده اند. در اضلاع شمالی و جنوبی در هر طرف از صحن رباط فضاهایی به عرض سه متر برای اقامت مسافران و اتاق هایی نیز به ابعاد 3 * 4 متر تعبیه شده است . شاه نشین بنا که قسمت شاخص این اثر معماری محسوب می شود در ضلع غربی صحن قرار گرفته و ورودی آن با...
ادامه مطلب
رباط سمنگان
رباط سمنگان از جمله کاروانسراهای سر پوشیده ای است که بر کنار راه قدیم سنگ بست قرار داشته و اکنون در میانه روستای سمنگان به فاصله 54 کیلومتری شمال شهر تربت جام واقع است.نقشه این رباط به صورت مستطیل و به طول 60/48 و به عرض 70/38 متر است. ورودی بنا از سمت شمال و از انتهای بلندی به دوران راه می یابد. در سمت جنوبی رباط فضای بازی قرار دارد که احتمال بارانداز بوده است. همچنین در چهار گوشه رباط چهار برج استوانه ای ایجاد شده که در واقع پشتیبان دیوار نیز محسوب می شود.پس از ورودی هشتی رباط به صورت فضایی هشت ضلعی ساخته شده که دارای گنبدی بلند است. با توجه به فرم اتاق ها به نظر می رسد که بنا متعلق به اواخر...
ادامه مطلب
رباط سنگ بست فریمان
این رباط به فاصله کمی از مقبره ارسلان جاذب میلی منسوب به ایاز قرار دارد که در متون تاریخی از وی به عنوان مقرب دربار سلطان محمود غزنوی یاد شده است. رباط سنگ بست مربوط به دوره تیموریان است. رباط سنگ بست در تاریخ 17 مرداد 1383 با شمارهٔ ثبت 11047 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معماری رباط سنگ بست بنای آجری میل ایاز بر روی صفحه ای 4ضلعی ساخته شده است و در ساختار داخلی آن 101 پله تعبیه شده است.نمای بیرونی میل ایاز با آجر کاری مضاعف پوشش یافته است. بخش فوقانی میل با کتیبه آجری به خط کوفی آراسته شده است. این بنا را حمدالله مستوفی به امیر علی شیر نوایی نسبت داده که بر روی ویر...
ادامه مطلب
رباط سنگی
بقایای این رباط سنگی که به فاصله کمی از میل تاریخی کرات و آن سوی جاده تایباد به خواف قرار دارد ،در گذشته توقفگاه کاروانیان و مسافران این ناحیه بوده است. قرائن معماری و آوارهای باقی مانده از رباط نشان می دهد ورودی بنا دارای طاقی سرپوشیده است که به حیاط مرکزی آن منتهی می گردد و آبگیری سنگی نیز برای تامین آب مصرفی کاروانیان و احشام در آن تعبیه شده بود. سفال های پراکنده پیرامون این رباط سنگی موید بنیان اثر در دوره سلجوقی و استفاده از آن تا دوران تیموری است.  
ادامه مطلب
رباط سهل آباد
این بنا در حاشیه شمالی روستایی به نام سهل آباد در 55 کیلومتری شرق قوچان قرار دارد و روزگاری پذیرای کاروانیان و مسافران خسته از راه بوده است . علت وجودی رباط مزبور در این مکان عبور مسیر فرعی منتهی به جاده ابریشم از همین نقطه می باشد. رباط سهل آباد از نوع سرپوشیده آجری با زیربنای تقریبی 480 مترمربع است که قوسهای جناغی به صورت چهارتایی بر روی پاکار ستون ها ، فضای داخلی پوشش سقف آن را ایجاد نموده است . نشانه ها و شواهد معماری بر جای مانده گویای بنیان این رباط در اواخر دوره تیموری و اوایل دوره صفوی است.
ادامه مطلب
رباط شاه عباس امین آباد
موقعیت : مرکز روستای امین آباد در 24 کیلومتری غرب شهرستان فیروزکوه قدمت : دوره صفویه این بنا مستطیل شکل دارای سه ردیف گنبد به صورت عرقچین می باشد. یک ردیف دارای 5 گنبد و و دیگری دارای 7 گنبد است و ردیف میانی 4 گنبد کوچکتر دارد . ورودی اصلی آن در سمت شرق و دهانه آن حدود 2 متر است . اتاقهای آن در دو طرف یک راهرو قرار داشت که 4 اتاق آن سالم است که مصالح آن شامل سنگ لاشه , قلوه سنگ و ملات ساروج می باشد .
ادامه مطلب