گنبد هارونیه مشهد

گنبد هارونیه تنها اثر بر جای مانده از توس قدیم می باشد این بنا، بنایی آجری است که در دهه های اخیر به همت انجمن آثار ملی و میراث فرهنگی خراسان مرمت و باز سازی شده، مردم این بنا را زندان هارونیه می نامند و در متون وسفر نامه ها از آن مسجد توس آرامگاه و خانقاه غزالی نام برده اند. گنبد هارونیه که احتماﻷ مدرسه یا خانقاهی مربوط به سده هشتم می باشد سنگ یادبودی بنام محمد غزالی در وسط محوطه کارگذاشته شده، چون آرامگاه « امام محمد غزالی » در توس می باشد و محل آن دقیقاً روشن نیست، در مجاورت این بنا به یادبود این دانشمند سنگ مزاری نصب شده است. هارونیه مرتفع ترین ساختمان قدیمی موجود در شهرک تاریخی توس می باشد که از آجر و ماسه و گچ ساخته شده است. مردم عادی به خاطر شباهت اسمی این بنا، آن را به هارون الرشید نسبت داده اند، ولی در واقع این گفته ها افسانه ای بیش نیست زیرا هارون الرشید در سال ۱۹۳ هجری که قصد سفر به ترکستان را داشت در بین راه بیمار شد و در سناباد توس درگذشت و فرصتی برای ساخت چنین بنایی را نداشت. درباره تاریخ ساخت هارونیه نظرات مختلفی ابراز شده است و قدمت آن را به حدود قرن هشتم و هفتم هجری قمری و حتی قبل از آن نسبت می دهند. برخی آن را خانقاه و محل تدریس امام محمد غزالی می دانند که قبل از حمله مغول احداث شده است، همچنین برخی مردم این بنا را زندان هارون می نامند.

این ساختمان زیر زمینی دارد که عقیده عمومی مردم این است که به عنوان زندان از آن استفاده می کردند. تحقیقات اخیر نشان داده که هارونیه صرفا آرامگاه یا خانقاهی است که در سده های هفتم یا هشتم هجری هم پهلو با یک بنای مذهبی دیگر و بر روی خرابه های ابنیه کهن ساخته شده است. این بنا مشتمل بر یک فضای وسیع مربع گنبد دار به ارتفاع حدود۲۵ متر و وسعت ۱۲*۱۲ متر است در نتهای بنا سه حجره با اتاقک با تزئیناتی شامل گچبری قرار دارند تزیینات خارجی آن منحصر به قابهای عمودی وستون نماهای طرفین ورودی می باشد. راه پله هایی دارد که می توان به طبقه دوم بنا رفت فعلاً آن را بسته اند ولی در دوران کودکی من باز بود و طبقه دوم را چند بار دیده ام دارای فضایی بسیار کوچک است. محل جدیدی که به تازگی در این محوطه توسط باستان شناسان پیدا شده است، می گویند مدرسه یا مسجد بوده است.این بنا در سال های اخیر مرمت و اطراف آن فضا سازی شده و به عنوان یکی از مراکز دیدنی و تاریخی مشهد مورد بازدید زائران و مسافران است.


موقعیت جغرافیایی گنبد هارونیه

بقعه یا گنبد هارونیه در فاصله ۲۰ کیلومتری شمال شرقی مشهد و در کنار جاده نزدیک به آرامگاه فردوسی واقع شده است.


نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    ۳۰ شهریور ۱۳۹۷
    ممنون...
  • nasim
    ۲۹ شهریور ۱۳۹۷
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...