گرمابه حضرت

این حمام که مابین مسجد جامع و امامزاده یحیی در سمنان قرار دارد، درزمان سلطنت ابوالقاسم با برخان پادشاه تیموری (در سال ۸۵۶ ه.ق ) و به دستور وزیر وی خواجه غیاث الدین بهرام سمنانی ساخته شده است . این بنا در زمان مظفرالدین شاه قاجار (در سال ۱۳۱۲ ه.ق ) و به دستور حاج ملاعلی حکیم الهی دانشمند معروف تعمیر و تجدید بنا شد. ساختمان حمام مشتمل بر سه قسمت رختکن یاسر بینه ، گرمخانه و خزانه است . یکی از قسمت های جالب توجه این حمام سر در زیبا و کاشیکاری شده آن است . در بالای در ورودی ، اشعاری به خط نستعلیق خوانا و استادانه نوشته شده است . حمام پهنه از موقوفات مسجد جامع سمنان است و سازمان میراث فرهنگی استان ، پس از باز پیرایی آن در سال ۱۳۷۳ آنرا به عنوان موزه مردم شناسی بازگشایی کرد .

حمام پهنه و گرمابه حضرت

این حمام بین مسجد جامع و امامزاده یحیی در سمنان واقع شده است. در سال ۸۵۶ هجری قمری در زمان سلطنت ابوالقاسم بابرخان پادشاه تیموری و به دستور وزیر وی خواجه غیاث الدین بهرام سمنانی ساخته شده است. این حمام در سال ۱۳۱۲ هجری قمری در زمان سلطنت مظفرالدین شاه و به دستور حاج ملا علی حکیم الهی دانشمند معروف،نسبت به تعمیر و تجدید بنای آن اقدام شد. یکی از قسمتهای جالب توجه این حمام، سر در زیبا و کاشیکاری شده آن است ودر بالای در ورودی اشعاری به خط نستعلیق خوانا و استادانه نوشته شده است. این حمام از موقوفات مسجد جامع است و سازمان میراث فرهنگی استان در سال ۱۳۷۳ پس از باز سازی آن را به عنوان موزه مردم شناسی بازگشایی کرد .

گرمابه پهنه یکی از بناهای تاریخی سمنان است که ۵۶۷ سال از تاریخ بنای اولیه آن می گذرد . محمد حسن خان صنیع الدوله از مورخان دوره قاجاریه از این حمام دیدین نموده و متن کتیبه سر در حمام را در کتاب (مطلع الشمس) آورده است . به استناد این کتیبه ، حمام مورد بحث در ماه شوال ساله ۸۵۶ ه.ق در عهد سلطنت میرازا ابوالقاسم بابرخان ، پادشاه دوره تیموریان و به دستور وزیرش خواجه غیاث الدین محمد بن خواجه تاج الدین بهرام سمنانی ساخته شده است . این بنا در سال ۱۳۵۵ طی شماره ۱۰۲۲ در فهرست ثبت آثار ملی قرار گرفته است . حمام پهنه به مساحت تقریبی ۱۰۰۰ متر مربع در شمال غربی تکیه پهنه ساخته شده و دو در ورودی آن برای ورود آثاین و خانم ها پیش بینی گردیده است . در مردانه که دارای دو صفه می باشد از سه طرف دارای کاشیکاری است در بالای در نیز کتیبه ای از کاشی به رنگ سفید بر زیمنه لاجوردی وجود دارد . بر سر در این ووردی علامت شیر و خورشید با کاشی های زرد رنگ در دو لچک و به صورت یک نیم دایره مشخص می باشد . در دو طرف این در تصویر دو سرباز قاجار کاشیکاری شده است که در آن جمله (عمل زین العابدین سمنان۱۳۳۰) به چشم می خورد . حمام پهنه در تاریخ ۱۳۷۳ بعد از یک سری مرمت و بازسازی تبدیل به موزه محلی باستان شناسی مردم شناسی شد که در ابتدای ورودی موزه سمنان به یک هشتی می رسیم که در آن علاوه برفروش بلیط ، عرصه بروشور و نیز دیگر تولیدات فرهنگی وانتشاراتی صورت می پذیرد . در ادامه مسیر به یک فضای مربع شکل با ابعاد تقریبی هشت متر در هشت متر می رسیم که به وسیله طاق های ضربی موزون و عریضی مسقف شده است و در میان دارای یک آبنمای زیبا به همراه کاشیکاری های متنوع می باشد . از این قسمت در مواقعی که نمایگشاهی موقت در محل موزه دایر می باشد به عنوان فضای نمایشگاهی استفاده می شود . در ادامه بعد از گذشتن از یک راهروی باریک و یک هشتی به صحن بزرگ گرمابه که سالن اصلی موزه می باشد ، می رسیم. این قسمت خود دارای چند قسمت جدا می باشد . در یکی از غرفه های متصل به صحن اصلی شاخص ترین عنصرموزه ای موزه سمنان که اسکلت ۴۰۰۰ ساله بدست آمده از تپه حصار دامغان می باشد ، قرار دارد . این اسکلت به شکل کاملا دست نخورده از محل حفاری در تپه حصار به این مکان انتقال یافته است . در کنار آن شایاء لوازمی قرار دارد که در هنگام مرگ کنار متوفی قرارداده است . هدف اصلی از قرار دادن این اسکلت نشان دادن شیوه تدفین در هزاره دوم پیش از میلاد در بخش فلات مرکزی ایران می باشد . این اسکلت با ضمائم آن در یک محفظه مکعبی شیشه ای قرار گرفته است . در ویترین دیگری در ادامه مسیر اشیائی از جنس سفال خاکستری مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد مربوط به تپه حصار قرار دارد . این اشیاء شامل کاسه، آبریز و ظروف آیینی دیگر می باشد . از دیگر آثار سفالین موجود در موزه ظروف بدست آمده از منطقه خطیر کوه سمنان می باشد که مربوط به هزاره اول پیش از میلاد است . در ویترین های بعدی اشیای دوران اسلامی شامل ظرف لعابدار و دیگر ظروف مربوط به تپه های تاریخی استان سمنان دیده می شود . در بخش مردم شناسی موزه گرمابه پهنه که در انتهای موزه و در یک هشتی واقع شده است . اشیای مختلف مردم شناسی از جمله ابزار و آلات موسیقی مثل ساز و دهل و کرنا و … دیده می شوند . در عرفه بعدی زینت آلات سنتی زنان عشایر استان سمنان قرار دارد . در ویترین دیگر ابزار و وسایل اعتقادی و پیشگویی مثل رمل مهره های شانس و … چیده شده است و در ویترین انتهایی ابزار آلات و استعمال دخانیات مثل چپق ، کیسه توتون و سوزن های تمیز کردن دسته چپق دیده می شود. موزه گرمابه پهنه با در نظر گرفتن کمی وسعت و آثار به نمایش گذاشته به آن به دلیل موقعیت خاص و استثنایی مکانی هموارده مورد توجه ساکنین شهر و مسافرین راههای ارتباطی استان بوده است. بیشر بازدید کنندگان کسانی هستند که در ادامه راسته بازار اصلی شهر به سر در موزه رسیدند و اصلی ترین مخاطبان موزه سمنان دانشجویان رشته های مختلف در سطح استان و کشور هستند که برای تکمیل پروژه تحصیلی به مکان موزه مراجعه می کنند . ساعت کار موزه سمنان در فصول بهار و تابستان از ۹ صبح الی ۱۳ و ۱۶ بعدازظهر الی ۱۹ و در فصول پاییز و زمستان از ۸ صبح الی ۱۲ و ۵/۱۵ الی ۵/۱۸ است . شماره تماس موزه ۳۳۳۱۲۰۴-۰۲۳۱ می باشد.


نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    ۳۰ شهریور ۱۳۹۷
    ممنون...
  • nasim
    ۲۹ شهریور ۱۳۹۷
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...