لباس محلی خراسان شمالی

در خراسان شمالی به دلیل وجو قومیتهای مختلف ترکمن، کرد و ترک و … و هم نشینی فرهنگ های مختلف البسه محلی با رنگ های متنوع و شاد و نقوش مختلف شکل گرفته است.
جامه ای بافتم تار و پودش از عشق
لباس های محلی مردم خراسان شمالی با داشتن تنوع چشمگیر رنگ و طرح، علاوه بر اینکه پوشش اسلامی و کاملی برای زنان و مردان محسوب می شود، به علت اینکه غالبا برگرفته از زیبایی های طبیعت و رنگ های شاد فصل بهار هستند، سبب آرامش روحی و روانی استفاده کنندگان نیز می شود.
البسه زنان و دختران کرمانج این استان غالبا شامل ۵ قسمت “یاشار” و یا چارقد، “کراس” (بلوز)، “شیلوار” (دامن)، “جلیقه” و “شلیته” است.
یاشار و یا چارقد که در اصطلاح امروزی روسری گفته می شود، شال حریر مخصوصی است که به عنوان پوشش سر استفاده می شود و به گونه ای است که سر و حتی چهره زن، به جز چشمان وی را نیز می پوشاند.
“سربند” نیز دستمال یزدی است که غالبا ترکیبی از رنگ های قرمز و مشکی بوده و برای محکم کردن یاشار بر روی آن بسته می شود.
کراس لباس بالاتنه بوده و به پیراهن بلند ساده ای گفته می شود که یقه خاصی ندارد و پایین آن نیز چیندار است.
شیلوار یا پارچه، دامن پر چینی است که در پوشش دخترها نارنجی و یا زرد رنگ بوده و در خانم ها نیز به رنگ قرمز و از پارچه مخملی با متراژ حدود ‪ متر تهیه می شد و حاصل دوخت آن لباسی با چین بسیار زیاد و خوش حالت می شد.

شیلوار با استفاده از نخ های رنگی و سکه های قدیمی (دراو)، دراودوزی و قیطان دوزی می شد و در پایین آن نیز با نوارهایی رنگارنگ که «ماخل» نامیده می شدند دور دوزی های زیبایی ایجاد می شد.
شلیته دامنی بلندی تا محدوده زانو و از جنس مخمل بوده که با رنگ های متنوع حاشیه دوزی می شود.
جلیقه که معمولا از جنس مخمل بوده و سکه های قدیمی که در قدیم به عنوان پس انداز خانم ها به آن دوخته می شد و به مرور زمان به جزئی از لباس تبدیل شده است زیبایی خاصی به آن می بخشد و غالبا نیز کراس و جلیقه با شلیته همرنگ انتخاب می شدند.
البته علاوه بر این پوشش ها باید “گار” یعنی گوشواره ای بلندی که به دو طرف عرقچین متصل و روی آن یاشار و سربند بسته می شد، “کله”، پوششی از جنس پارچه مخمل که بر روی کراس پوشیده می شد، جوراب و … را نیز اضافه کرد که به بنا به شرایط و فصول مختلف سال پوشیده می شدند و با یکدیگر پوششی مرکب از رنگ ها و پیام ها را ایجاد می کردند.
پوشاک مردانه کرمانج های خراسان شمالی نیز شامل “عرق چین”، “که لاو”، “لچگ” و … بود که همانند پوشاک بانوان دارای رنگ های شاد و برگرفته از طبیعت بودند.
پوشش بانوان و مردان ترکمن خراسان شمالی نیز با استفاده از ابریشم و پشم گوسفندان تهیه می شد و غالبا شامل “چاوک”، “کولته”، “چلپی” و “یلک” می شد.
چاوک لباسی شبیه به مانتوهای امروزی بوده که پارچه آن از ابریشم قرمز رنگ بوده و آستر زیر پارچه نیز در حاشیه ها و سرآستینها سوزن دوزی دارد.
کولته شبیه کت بوده و این لباس به صورت آویز روی دوش در مجالس استفاده می شده است.
چلپی زیباترین لباس سوزن دوزی ترکمن و از جنس ابریشم است که با دارا بودن تنوع و ظرافت خاص در مراسم ازدواج به عروس می پوشانند.
یلک تنها لباسی است که با زیورآلات و سکه تزیین می شود و بر سر می اندازند و جنس آن نیز از ابریشم است.
“دون’”یا قرمز دون لباس محلی مردان ترکمن است که جنس آن ابریشم قرمز تیره و با راه راه مشکی بوده و نوع سوزن دوزی آن قیطان دوزی است که با عرض دو سانت و به رنگ مشکی و قرمز در کناره ها و سرآستین لباس دوخته می شود.
“اچمک” نوعی لباس دارای دو بخش بیرونی و داخلی است که بخش بیرونی آن از پارچه های مشکی که روی آن طرحهایی به شکل لوزی، به رنگ های متفاوت و از جنس ابریشم تشکیل شده و درون آن از پوست بره مشکی تهیه شده است و آن را معمولا مردان در فصول سرد پاییز و زمستان می پوشند.
مردمان ترک و تات خراسان شمالی نیز هر کدام به اقتضای محل زندگی، فصول سال، نوع درآمد و اشتغال و … پوشش های مختلفی داشته و وجه اشتراک تمامی این پوشش ها نیز در مردان و زنان زیبایی برگرفته از طبیعت و حجاب کامل آن ها بوده است.
پای پوش سنتی غالب مردم خراسان شمالی نیز اعم از کرد و ترک و ترکمن “چاروق” بوده که از چرم طبیعی تهیه می شد و نوک آن نیز اندکی برگشته بود.
این کفش سنتی با نخ ها و اشکال مختلف تزیین می شد و دارای بندها و تسمه های بلندی بود که بندهای آن را به ساق پا می پیچیدند و برای زیباتر شدن چاروق نیز در نوک برگشته آن از منگوله ای تهیه شده از نخ های ابریشم رنگی استفاده می شد.


نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    ۳۰ شهریور ۱۳۹۷
    ممنون...
  • nasim
    ۲۹ شهریور ۱۳۹۷
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...