دریانوردان ایران در دوران ماد

پیش از آغاز تشکیل رسمی کشور ایران، در دوران کورش بزرگ فرمانروای هخامنشی، حکومت های در جای جای ایران زمین فرمانروایی داشتند. (پادشاهی در پرده ابهام) کیانیان در شرق، اورارتوها و مانانایی ها در شمال غرب، تمدن جیرفت در مرکز، قبایل نیمه مستقل ماد در غرب و ایلامیان در جنوب غرب و کرانه های خایج فارس. این حکومت ها در دوران هخامنشیان هسته اصلی یک امپراتوری شکوهمند از کشورهای مشترک المنافع را پایه گذاری نمودند
فرمانروایان ماد خلیج فارس را تحت فرمان داشتند و کشتی های ایشان بر آن دریاپویی می نموده است. اما از آنجا که در آن زمان کشور ایران درگیر جنگ های بزرگ با همسایگان متجاوز غربی به ویژه آشوریان بود، بدیهی است که تاریخ نگاران کمتر به دریاپیمایی ایشان اشاره کرده باشند. البته در مقایسه با نیروی دریایی ایران در دوران هخامنشی، نیروی دریایی ایران در دوران ماد بسیار نوپا و ساده می نمایاند. اما همین نیروی دریایی کوچک هسته اصلی نیروی دریایی توانمند ایران در زمان هخامنشیان گردید که رزمناوهای آن لرزه بر اندام هر متجاوز خام اندیشی می انداخت. موخان یونانی تا مدت ها هخامنشیان را به نام مادها (مَدیا) می نامیدند و به جنگ های ایران و یونان جنگهای مَدی می گفتند. به گفته برخی مورخان، واژه مدیترانه به معنای دریای مادها یا دریای ایرانی هاست.

اسب در ایران همواره موقعیت و منزلت ویژه ای داشته است. بسیاری از نام های ایرانی واژه اسب را در خود نهان دارند. نام هایی مانند ساتاسپ، گشتاسب، ویشتاسپ، گرشاسپ، بیوراسپ، سیاووش و بسیاری دیگر از اهمیت و گرامیداشت اسب در ایران حکایت دارد. مادها، به ویژه در منطقه نسا و ارمنستان کوچک، بزرگ ترین پرورشگاه های اسب را در جهان باستان در اختیار داشتند و به سواره نظام نیرومندی مجهز بودند. تجارت اسب مادی و ارمنی در آسیای صغیر و جزیره های دریای مدیترانه، بطور غیر مستقیم رواج دریانوردی را در این دوران نشان می دهد.
در منابع یونانی از تابعیت ایرانی مردمان دریانورد سواحل کرمان و جزیره های خلیج فارس، ناحیه سکاها (سیستان) و منطقه پاریکانیان و دراویدیان (مکران و بلوچستان) زمان ایختو ویگو (آستیاگ شاهِ ماد) صحبت شده است. همچنین مادها در معماری چوب سدر، چوب سرو و قیر، که مواد پایه کشتی سازی هستند را به کار می بردند. همزمان فنیقی ها، بابلی ها، هندیان، مصریان و یونانیان بازرگانی دریایی جهان را در دست داشتند. فعالیت های کاخ سازی اورارتوها در کنار دریاچه وان، با توجه به ارتباطات رودخانه ای آنجا با جهان پیرامون، نیز در استوره های ارمنی یاد شده است.
“آگاثارخیدس” مورخ یونانی می نویسد:« اریثراسپ، که حاکم بخشی از سواحل خلیج فارس بوده است، نخستین بار به دنباله گله اسبان خود که از شیری ترسیده و از تنگه هرمز گذشته و به جزیره قشم گریخته بودند، به آنجا قدم گذاشته است» . این داستان با وجود اینکه واقعی به نظر نمی رسد، اما بیانگر این حقیقت است که ایرانیان دریای پارس را در حاکمیت داشتند و گله های خود را برای چرا به جزیره های آن می بردند.
تنی چند از مورخان یونانی نوشته اند که که آرامگاه اریثراسپ در جزیره اُراکتا oracta (یا اگوریس ogyris = جزیره قشم) قرار دارد. و از آن رو خلیج فارس را دریای اریتره می نامیدند. اما آگاثارخیدس می نویسد که «اریثراسپ زمستان ها را در پاسارگاد می گذرانده است». البته لازم به توضیح است که منظور وی از پاسارگاد منطقه تحت حاکمیت قبایل پاسارگاد و نه پاسارگاد کنونی بوده که در زمان کورش بزرگ ساخته شده است.
به گفته مورخان یونانی، در آن زمان زندگی جامعه ایرانی دریای پارس بر پایه ماهیگیری، صید مروارید، بازرگانی و دریانوردی بوده است. در بندرهای آن روز ایران هم کالا و خدماتی همچون ساخت و تعمیر بادبان، تعمیر کشتی، طناب بافی و … به کشتی های رهگذر ارائه می شده است.
در زمان اژیدهاک یک کشتی ایرانی حامل مقادیر فراوانی طلا در خلیج فارس غرق شد. ماموریت بیرون آوردن طلاها بر عهده چند غواص خبره ایرانی خلیج فارس گذارده شد. اژیدهاک خود در عرشه کشتی بر این عملیات نظارت دشت.


نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    ۳۰ شهریور ۱۳۹۷
    ممنون...
  • nasim
    ۲۹ شهریور ۱۳۹۷
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...