دامنه

موقعیت جغرافیایی

دامنه در غرب ایران (غرب استان اصفهان)، در ۵۰ درجه و ۲۵ دقیقه طول شرق و۳۲ درجه و ۵۸ دقیقه عرض شمالی واقع شده است.

همسایه ها: از شمال با شهرستان خوانسار، از شرق با شهرستان نجف آباد، از غرب با شهر داران و از جنوب با رشته کوه دالانکوه همسایه است. همچنین در مسیر ترانزیت اصفهان – خوزستان قرار دارد.

وجه تسمیه

۱- قرار گرفتن این شهر در دامنه شیب دار کوه

۲- ختم شدن نی زار دشت قهیز(در زمانهای گذشته) در ابتدای شهر که در اصطلاح به آن «دُمِّ نی »یا آخر نیزار که با مرور زمان به دنبنه و به گویش محلی به (دُمِنه) تبدیل شده است.

تاریخچه ی شهر دامنه

شهر دامنه با قدمتی بیش از ۳۰۰ ساله، عرصه ی تاخت و تاز پادشاهان گذشته بوده است. در جنگی که بین «علیمردان خان» به پشتیبانی از «ابوتراب میرزا» نوه ی دختری شاه سلطان حسین صفوی و از طرفی دیگر «ابوالفتح خان بختیاری» که ازجانب «شاهرخ شاه نادری» حاکم اصفهان، در گرفت؛ علیمردان خان مغلوب شد و دوباره تهیه سپاه دید و از کریم خان زند کمک طلبید و کریم خان زند که در یکی از بلوک ملایر سکنی داشت با نیروهای خود در چمن قهیز به علیمردان خان پیوست و از طرف دیگر ابوالفتح خان، سلیمان خان افشار و حسن قلی خان افشار و فتح علی خان افشار و سی چهل نفر دیگر از خوانین بختیاری با عساکر زیاد وارد اصفهان شده و از آنجا به دفع علی مردان خان به جانب قهیز شتافتند تلاقی فریقین رخ داد و شکست فاحشی از علیمردان خان یافته و به طرف شهر فراری شدند. این جنگ در روز بیستم جمادی الاولی سال ۱۳۶۰ هجری قمری رخ داد.

جاذبه های گردشگری

۱)سه چشمه به نامهای قلندوز، میانه و بیخه درست در جنوب دامنه

۲)چشمه سراج

۳)حوض میانی بیغش

۴)دو چشمه به نام های حوض شاه

۵)سیاه دره

۶)چشمه آب باریک

۷)چشمه نیلاب

۸)دره دَبّه

۹)دهانه ی کلنگ (غار طبیعی )

۱۰)پارک و آبشار جنگلی پرتیکان

در جنوب دامنه سه چشمه «قلندوز، میانه و بیخه » و در کنار چشمه قلندوز بر فراز کوه آثار سنگربندی و استحکامات نظامی کاملاً مشهود است که اگر بازسازی شود می توان به عنوان یک منطقه ی نظامی قدیمی مورد بازدید قرار گیرد. به طرف شرق دامنه در حدود سه کیلومتری دره ایست با نام «دره آب» که در فصول بهار آب بسیار کمی دارد و از لحاظ وجود درختان بیابانی مانند «ارژن و عود و شنگ و گونه های گون» بسیار غنی است. بعد از آن به «چشمه سراج» واقع در «دهانه ی بیغش» می رسیم. در دره ی بیغش اول حوض میانی بیغش و بعد در زیر دست آن دو چشمه بنام های «حوض شاه» است و در جنوب حوض شاه سیاه دره با چشمه های متعدد است. درباره چگونگی نام حوض شاه و سیاه دره می توان گفت چون در ذهن مردم هر چیز بزرگ را به شاه یعنی بزرگ مطرح می کردند مثل شاه کلید یا شاه فنر چون آن دو حوض مدت آب دهی شان بیشتر بود به حوض شاه معروف شده اند اما سیاه دره چون از سه طرف مغرب و مشرق و جنوب محصور در بین کوه ها می باشد و عرض دره هم در ابتدا صد متر و به تدریج کم می شود و به جز در ساعات میان روز بقیه ی ساعات در سایه یا همان تاریکی قرار دارد به سیاه دره مشهور شده. در مشرق سیاه دره و حوض شاه چشمه ی «آب باریک» و «دره دبه» است که با توجه به گونه های گیاهی فراوان ازجمله لاله های واژگون در این محل؛ می تواند به یک گردشگاه طبیعی تبدیل شود. «دره دبه» دهانه ای است که از مغرب به مشرق کشیده شده است و دارای دو چشمه و یک غار طبیعی می باشد. در جنوب دره به رشته کوه دالان و در شمال آن یک تپه به «دره دبّه» معروف شده است. روبروی دره دبه، شمال دشت قهیز دره ای است معروف به «دهانه کلنگ». در این دره یک غار طبیعی وجود دارد که با توجه به موقعیت آن در شرایط زیست محیطی یکی از پناهگاه های انسان های غاز نشین بوده است. در غرب این دره به طرف دامنه سه دره کنار هم وجود دارد که در ابتدای یکی از آن ها چند سنگ آب طبیعی است که هر کدام دو تا چهار متر مکعب آب گنجایش دارد و یکی از آبشخورهای طبیعی برای حیات وحش محسوب می شود. در بالای این منطقه چندین سنگر نظامی ساخته شده از سنگ با اسلوبی خاص در محوطه ای بسیار وسیع در اطراف ساخته شده است که حکایت است از استقرار نیروهای بسیار در زمانی بسیار طولانی برای دفاع که اگر کمی مرمت شوند می تواند جاذبه بسیار عالی گردشگری داشته باشد. (لازم به ذکر است با توجه به داشتن پوشش گیاهی بسیار عالی در این منطقه یکی از مفیدترین و کمیاب ترین گیاهان دارویی دنیا با نام «اکلیل کوهی» یا «رُز ماری»در این منطقه به فراوانی یافت می شود.

زیارتگاه های شهر

در سه کیلومتری شرق شهر دامنه در مرکز چمن قهیز در کنار خرابه های شهر باستانی «کییز» دو گنبد در کنار یکدیگر خود نمایی می کنند در زیر گنبدی که سمت شمال واقع است قبر امامزاده ی عظیم الشأن واجب التعظیم شاهزاده عبدالله ابن موسی ابن جعفر (ع) قرار دارد و در زیر گنبدی که در سمت جنوب واقع است چاه آبی است که می گویند شاهزاده ابراهیم ابن موسی ابن جعفر (ع) از دست دشمنان به این چاه پناه برده و مخفی شده است. مدفن این دو بزرگوار میعادگاه عاشقان و هیئات مذهبی شهر دامنه در تمام ایام سوگواری و همچنین زیارتگاه زائرین در تمام اعیاد و شب های جمعه می باشد و بنام امامزاده «چاه موسی» معروف می باشد.

مردم شناسی

لهجه و زبان: زبان مردم دامنه فارسی است که با لهجه ی خراسان قدیم و ترکی قشقایی آمیخته است.

نژاد: مردم این شهر سفید پوست بوده و اختلاتی است از نژاد های مختلف فارس، ترک، لر و عرب

مذهب: مذهب مردم شهر دامنه مسلمان شیعه اثنی عشری و اکثراً از نوادگان امام موسی کاظم (ع) بوده و بسیار با ارادت به خانواده ی اهل بیت عصمت و طهارت و ائمه معصومین علیه السلام می باشند.

شغل مردم:

شغل مردم دامنه اکثراً کشاورزی و دامداری می باشد که در قدیم مقدار بسیار کمی آبی و بقیه بصورت دیم بوده. ولی از سالهای ۱۳۴۰ هجری شمسی به این طرف اقدام به حفر چاه نموده اند که امروزه حدود بیش از نهصد حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق در این دشت حفر شده است. حفر این چاه ها باعث رونق کشاورزی و منبع در آمد خوبی برای مردم منطقه و ایجاد کار برای کارگران بسیار و سهم بسزایی در تولیدات و خودکفایی شده است .

صنایع دستی و هنرهای مردم شهر

از جمله صنایع دستی که از زمان های گذشته تا به امروز در این شهر رایج بوده قالی بافی است. قالی های دست بافت زنان این شهر در نقش های متنوع «صولتی، ماهی، کربلایی بیگم، حوضی، هشت خوانی، شاه عباسی، ترنجی، سفره آردی، بوته سر کج، بادامی، خشتی، سینه ریز، درویشی، جنگلی، لیلی و مجنون، تخت جمشید» و نقش های دیگر می باشد که در کمال دقت و ظرافت بافته می شوند و از شهرت بسزایی برخوردار می باشند.

از دیگر صنایع دستی که در گذشته رایج بوده پارچه بافی و گلیم بافی است و از صنایع دستی که در حال حاضر رایج می باشد می توان به معرق، مشبک، هویه کاری، انواع بافتنی، گل سازی و… اشاره نمود.


نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    ۳۰ شهریور ۱۳۹۷
    ممنون...
  • nasim
    ۲۹ شهریور ۱۳۹۷
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...