حمام گلشن لاهیجان

حمام گلشن لاهیجان در محله میدان در مقابل مسجد جامع و بقعه چهارپادشاهان قرار دارد. این حمام در سال ۱۲۳۹ هجری قمری زمان فتحعلی شاه قاجار و حاج علی اکبر حاکم لاهیجان ساخته شده است. معماری و بنای این حمام بسیار زیبا و قابل توجه است؛ حمام گلشن در فهرست آثار ملی کشور با شماره ۱۴۴۲ به ثبت رسیده است.

در آن زمان استفاده از حمام های داخل خانه در شمال کشور بندرت معمول بوده و فقط شاهزادگان و امرا و حاکمان صاحب منزلی بودند که دارای حمام بود لذا بنابر ضرورت گرمابه گلشن لاهیجان در سطح وسیع و با عظمت و زیبایی خاصی ساخته شد. این گرمابه در هنگام ساخت، دارای دو سربینه بود؛ قسمت اول که ورودی های حمام به آن متصل بوده محل استفاده افراد معمولی و سربینه دوم که کوچکتر و از نظر ارتباط با هوای آزاد و سرد بیرون در امان بیشتری بود مربوط به افراد ثروتمند بوده است که در سال ۱۳۴۴ هجری شمسی به علت ادامه خیابان حافظ جنوبی بخش مهمی از سربینه بزرگ و قدیمی ازبین رفت و ارتباط اولیه حمام بهم خورد در نتیجه تغییراتی در معماری داخلی گرمابه برای ادامه استفاده از آن بوجود آمد. ازجمله تغییرات، تبدیل نظافتخانه قدیمی به سربینه بود.


معماری حمام گلشن

بنای حمام گلشن پلان کثیر الاضلاع داشت و برای ساخت آن از آجر قرمز محلی، ساروج و گل آهک استفاده شده است. در تعمیرات اخیر پس از زلزله گیلان برای استحکام بنا از مصالح جدید استفاده شد. در سنگ کاری شده امروزی حمام در کوچه ای در ضلع جنوب آن واقع شده است و با گذر از ورودی به رخت کن می رسیم. طول رخت کن حدود ۱۰ متر و در مست راست آن، اتاقکی در سطح پایین تر واقع شده که به گرمخانه معروف است.

در شمال رخت کن، صحن حمام گلشن با ده ستون قرار دارد و وسیع ترین قسمت بنا به شمار می رود. کف گرمابه با موزاییک و ازاره دیوار های جانبی تا ارتفاع ۱۸۰ سانتی متر کاشی کاری جدید شده است. گنبد میانی در حدود ۸ متر ارتفاع دارد و حباب هایی بر روی آن کار گذاشته شده که نور داخل حمام را تأمین می نماید. در فواصل کاسه برگردان به ارتفاع حدود ۵/۳ متر، فضای فوقانی را مسقف می سازد. در شمال شرقی صحن دو هشتی وجود دارد. اضلاع مقابل هشتی ها حدود ۵/۴ متر و ارتفاع گنبد آن ها ۵/۵ متر است. در ضمن در دیوار های هر ضلع طاق نماهایی به چشم می خورد. کانال کوچک با شیاری آب مصرف شده دوش ها را به صحن حمام هدایت می کند. در جنوب هشتی دوم خزانه یا مخزن آب گرم قرار دارد.

در قسمت های مختلف حمام گلشن معمار با اسفاده از اسلوب های خاص و با انواع آجر چینی به مسقف کردن بنا همت گماشته است. گرمخانه یا فضای بالای صحن حمام در قسمت فوقانی ستون های هشت گانه میانی دارای کاربندی هشت و نیم هشت است. در بالای کاربندی ها گنبدی دیده می شود که فضای اصلی این قسمت را مسقف می سازد. این گنبد بزرگ ترین و بلند ترین گنبد در بنای فعلی حمام است. سقف چهار هشتی که دو به دو در شمال غربی و جنوب غربی بنای حمام واقع شده، گنبدی شکل است. خزانه یا مخزن آب گرم حمام نیز که بین هشتی ها قرار گرفته دارای گنبد با فیلپوش هایی در چهار کنج است.


نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    ۳۰ شهریور ۱۳۹۷
    ممنون...
  • nasim
    ۲۹ شهریور ۱۳۹۷
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...