باداب سورت ساری؛ چشمه پلکانی بی نظیر در ایران

باداب سورت چشمهٔ پلکانی تراورتنی بی نظیر در ایران و کم نظیر در جهان است که واقع در روستای ارست بخش چهاردانگه ی شهرستان ساری می باشد. این چشمه توسط سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۸۷ پس از کوه دماوند به عنوان دومین میراث طبیعی ایران در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. ثبت جهانی این باداب نیز پس از پاموک کاله ترکیه، به عنوان دومین چشمهٔ آب شور جهان بوده است.


ویژگی های باداب سورت

این چشمه ها در بلندای ۱۸۴۱ متری از تراز دریا جای دارند، در ایران بی نظیر هستند. اطراف چشمه پوشیده از درختچه های زرشک وحشی و ارتفاعات بالاتر پوشیده از جنگل های سوزنی برگ است. این باداب شامل چندین چشمه با آب های کاملاً متفاوت از لحاظ رنگ، بو، مزه و حجم آب است.

چشمهٔ پرآب دارای آب بسیار شور و استخری با قطر حدود ۱۵ متر و عمق زیاد است. چشمهٔ دوم که در بالادست و شمال غربی این چشمه قرار دارد، ترش مزه و دارای آبی به رنگ قرمز و نارنجی است، در اطراف چشمه کمیرسوب آهن نشسته است. جریان آب های رسوبی و معدنی این چشمه ها طی سال ها، در شیب پایین دست کوهستانی خود، صدها طبقه و ده ها حوضچهٔ پلکانی بسیار زیبا به رنگ های نارنجی، زرد و قرمز در اندازه های مختلف پدید آورده است. این طبقات و حوضچه ها در واقع جاذبهٔ اصلی و ویژگی منحصر به فرد چشمه های باداب سورت است. زیبایی این طبقات و محل ویژهٔ قرارگیری چشمه در دامنهٔ کوهستان و چشم اندازهای اطراف به ویژه در غروب تحسین برانگیز است.


ثبت ملی و حریم حفاظتی

خبرگزاری مهر در گزارشی تصویری به تاریخ ۲۹ مهر ۱۳۹۱ اعلام کرد که این چشمه ها در حال نابودی کامل هستند. با وجود انبوه گردشگران بازدیدکننده از باداب سورت، این منطقه عاری از هر گونه مانع جداکننده، حصار، نگهبان و حتی یک تابلوی اطلاعات یا راهنمایی یا هشداردهنده است که نشان گر بی توجهی شگفت آور مسئولان است. اگر چه دیدن چشمه باداب سورت به عنوان یکی از آثار طبیعی ملی توصیه می شود اما گردشگران باید رفتاری از خود بروز دهند که از ادامه روند تخریب این اثر تاریخی طبیعی جلوگیری شود.

این چشمه توسط سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۸۷ پس از کوه دماوند به عنوان دومین میراث طبیعی ایران در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. و در ۴ مرداد ۱۳۹۳ عرصه، حریم و ضوابط حفاظتی آن تعیین شد و هرگونه دخل و تصرف در محدوده حریم و تخلف از ضوابط حفاظتی برخورد مجرمانه قضایی دارد.


در کتب قدیمی

  • گریگوری ملگُنُف در سال ۱۸۵۸ و ۱۸۶۰ در پی انجام ماموریتی از سوی حکومت قفقاز (برای اجراء وصیت نامهٔ پتر کبیر) به نواحی جنوبی دریای مازندران سفر کرد. او در سفرنامه اش آنجا که مناطق مرزی هزارجریب را برمی شمارد، نام باداب سورت را به صورت «چشمهٔ آروس» آورده است که در واقع اشاره به چشمهٔ روستای ارست (آروس) می باشد.
  • در سفرنامهٔ کلنل برسفرد لوات چنین آمده:

در یک دره در کنار یکی از این رودخانه ها قریه کله سر (قلعه سر) یا کله هزار واقع است و قریب هشتاد خانه پانصد نفر جمعیت دارد. اطراف ده هر قطعه زمین مناسبی را زراعت کرده بودند. از این دره که گذشتیم به قریه سورت رسیدیم چشمه های آب گوگردی که سابقاً ذکر شد در حوالی این قریه واقع است. در این کوه ها درخت های سروکوهی زیاد دارد. در سمت شمال راه در کمرکوهی قریه است موسوم به بدله (بادله کوه) که قریب هفتصد نفر جمعیت دارد.


نمونه های مشابه

باداب سورت در ایران کاملاً بی نظیر است و هیچ نمونه مشابهی ندارد. این باداب در جهان نیز بسیار کم نظیر تلقی میشود. به طوری که تنها ۶ نمونه دیگر از این باداب ها وجود دارد. این امر سبب افزایش اهمیت دوچندان این چشمه آب شور گردیده است.

  • پاموک کاله در ترکیه
  • ایوانهای مطبق سفید و صورتی در نیوزیلند
  • بایشوایتای در چین
  • باگنی سان فلیپو در ایتالیا
  • منطقه سنگ زرد در ایالات متحده آمریکا
  • هیرو ال آگورا در مکزیک

نکات سفر به باداب سورت

  1. از شهرهای سمنان و ساری تا روستای اروست جاده آسفالت می باشد و از این روستا تا چشمه های باداب سورت جاده حدودا ۳ کیلومتر خاکی می باشد و بعد از آن ماشین ها را پارک نموده و حدوداً ۱۵ دقیقه پیاده روی در پیش دارید.
  2. نزدیکترین محل اقامت در این مکان روستای اروست می باشد که می توان خانه های آن را اجاره کرد.
  3. مسیرهای رفتن به این منطقه با ماشین شخصی به صورت زیر می باشد:
    • مسیر تهران سمنان و پس از آن مهدیشهر – شهمیزاد – فولادمحله – روستای اروست و در انتها باداب سورت می باشد.
    • از شهر ساری به سمت کیاسر – سه راه تلمادره – روستای اروست و بعد از آن باداب سورت می باشد.
  4. از دیگر جاذبه های گردشگری در بخش چهاردانگه، حوالی باداب سورت، دریاچه بسیار زیبای میانشه (چورت) می باشد که به جرات یکی از زیباترین دریاچه های ایران مخصوصا در فصل پاییز است.

نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    22 سپتامبر 2018
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    22 سپتامبر 2018
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    21 سپتامبر 2018
    ممنون...
  • nasim
    20 سپتامبر 2018
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...