استان ایلام

جغرافیایی سیاسی – اقتصادی ایلام

استان ایلام در تقسیمات کشوری سال ۱۳۰۹ جزء استان پنجم یعنی کرمانشاهان بود. پس از آن در سال ۱۳۴۳ به فرمانداری کل تبدیل شد ودر سال ۱۳۵۳ به دلایل سیاسی – مرزی – اداری به صورت یک استان درآمد.

استان ایلام مشتمل بر ۸ شهرستان است.

استان ایلام با مساحتی برابر با ۱۹۰۴۵ کیلومتر مربع در جنوب غربی کشور واقع شده که ۲/۱ درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد. بر اساس آمارگیری عمومی نفوس مسکن در سال ۷۵ این استان دارای ۴۸۷۸۸۶ نفر جمعیت، ۸ شهرستان است. که از نظر اقلیمی دارای دو اقلیم نیمه مرطوب سرد در شمال با متوسط بارندگی ۶۳۹ میلی متر و بیابانی گرم با متوسط بارندگی ۲۰۰ میلی متر در جنوب استان می باشد. قسمت های شمالی استان عمدتا کوهستانی بوده و سلسله جبال زاگرس به صورت رشته کوه های موازی در امتداد چین خوردگی ها، دره های نسبتا کم عرض و ارتفاعات متوالی را به وجود آورده است در قسمت های جنوبی استان کبیرکوه، حوزه های آبریز رودخانه های کوچکی را در دامنه های جنوبی خود ایجاد کرده که در نهایت به دشت هایی منتهی می گردند البته این دشت ها در شهرستان دهلران وسیع تر می باشند.

شهرستان ایلام

شهرستان ایلام به مرکزیت شهر ایلام و در سال ۱۳۰۸ شمسی در خاور و شمال خاوری ده بالا و در منطقه ای که حسین آباد (منسوب به حسین قلی خان والی) نامیده می شد و در جوار ساختمانهای به جا مانده از والی ، بنا گردید و با به توجه به سابقه ی تاریخی منطقه و تصویب فرهنگستان ایران، ایلام نامیده شد. دیواره های سنگی و دامنه های جنگلی کوه های مانشت، سیوان، شلم و سیاه کوه، به شکل دژی وسیع شهر و دشت های اطراف آن را برگرفته است. شهر ایلام در مرکز جغرافیایی استان قرار نگرفته است. از این رو، موقعیت آن تا حدودی که اهمیت ارتباطی و تجارتی آن را محدود می کند، به طوریکه محصولات بخش ها و روستاهای دور دست به استان های دیگر صادر می شود. اما ایجاد شبکه ی راهها و اتصال مراکز شهری به ایلام مخصوصاً نزدیکی با مرزبا وجود آب و هوایی نسبتاً مناسب و مساعد، مرکزیت سیاسی، وجود مؤسسات رفاهی و… به آن موقعیتی ویژه، داده است. بخش مرکزی ایلام دارای دهستان های میش خاص و حومه ۳۶ روستاست. توتون از مهمترین محصولات دهستان میشخاص است. چوار، یکی از بخش های شهرستان ایلام در ۱۸ کیلومتری شهر ایلام و بر سر راه اصلی ایلام – ایوان – اسلام آباد غرب قرار گرفته است.

مراکز دیدنی و زیارتگاهی:

۱- قلعه ی والی ۲- کاخ فلاحتی ۳- سنگ نوشته های قوچعلی ۴- قلعه ی اسماعیل خان ۵- پشت قلعه ی چوار ۶- بقعه ی حاجی بختیار ۷- مقبره ی مهدی بالله

۲- شهرستان ایوان غرب:

شهرستان ایوان در شمال غربی استان ایلام قرار دارد. این شهرستان از شمال به استان کرمانشاهان از شرق به شهرستان شیروان، از جنوب به شهرستان ایلام و درغرب به کشور عراق محدود می شود و مرکز آن شهر ایوان است. این شهر با برخورداری از آب و هوای مناسب و قرار گرفتن بر سر راه ایلام ـ کرمانشاه و داشتن اراضی حاصلخیز و مجاورت با رودخانه ی کنگیر، وجود کشاروزی و دامپروری و… دارای اهمیت و اعتبار خاصی است. این شهرستان دارای ۲ بخش، چهار دهستان و ۸۶ روستاست.روستای خوران با داشتن سرابی گوارا و باغ های زیبا، یکی از تفرجگاههای اهالی است. بخش زرنه، از نظر پیشینه و قدمت تاریخی دارای ارزش فراوانی است. جمعیت شهرستان ایوان طبق سرشماری سال ۱۳۷۵ معادل ۷۴۶/۴۵ نفر است.

مراکز دیدنی و زیارتگاهی:

۱- آتشکده ی سیاهگل

۲- طاق شیرین و فرهاد

۳- قلعه ی شمیران

۴- پل شیره پناه

۵- تپه های زرنه و نرگس

۶- غار طلسم

۷- بقعه ی حاجی حاضر

۸- امامزاده سید عبدالله.

۳- شهرستان شیروان و چرداول:

مرکز شهرستان شیروان و چرداول، شهری به نام سرابله که در کنار رود سرابله قرار دارد. شهرستان شیروان و چرداول شامل سه بخش شیروان، مرکزی (چرداول و آسمان آباد) و هلیلان است.بخش شیروان از دهستانهای کارزان، لومار وزنگوان تشکیل شده است . تمامی اراضی این بخش به صورت دره ای نسبتاً وسیع بین دو رشته کوه «چرمین ولنه» از یک سو و «مانشت و سیوان » از سوی دیگر گسترده شده است که به وسیله ی رودخانه ی شیروان و چشمه سارهای جانبی آن آبیاری می شود. مرکز این بخش، شهر لومار است. جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۷۵، ۷۶۰۵۲ نفر است.بخش مرکزی شامل دهستانهای شباب و آسمان آباد است. در این بخش، رودخانه های کله شاخ (سنگ سفید)، سیمره و زنجیره جریان دارد. کشت در بیشتر اراضی، به صورت دیم است.

مراکز دیدنی و زیارتگاهی:

۱- قلعه ی سام

۲- آتشکده ی موشکان

۳- شهر تاریخی سرابکلان

۴- بقعه ی عباس شیروان

۵- بقعه ی عباس رودبار

۶- مقبره ی سید علی

۷- بقعه ی باقر در بخش شیروان

۴- شهرستان مهران:

مرکز این شهرستان، شهر مهران است که در ساحل چپ رودخانه کنجانچم واقع شده است و با مرز عراق بیش از چند کیلومتر فاصله ندارد. مهران قبلاد منصورآباد خوانده می شد. در سال ۱۳۰۹ با تصویب فرهنگستان زبان ایران، به «مهران» تغییر نام داد. در بخش مرکزی مهران، مخازن نفت وگاز طبیعی کشف، و چاه هایی در آن حفر گردیده است. دشت های مهران به خاطر پیوستگی کوه و دشت با یکدیگر، دارای اهمیت سوق الجیشی و تاریخی است.این شهرستان دارای جمعیتی معادل ۴۶۹۸۱ نفر و دارای سه بخش مهران، صالح آباد و ارکواز ملکشاهی است. بخش صالح آباد در دشت نسبتاً وسیع هیژدانه واقع شده است و در سالهای پر باران. یکی از مناطق حاصل خیز استان محسوب می شود.

مراکز دیدنی و زیارتگاهی:

۱- قلعه ی کنجانچم

۲- سنگ نوشته ی گل گل ملکشاهی

۳- سنگ نوشته ی تخت خان

۴- تپه های چغاآهوان و چغاگلان

۵- بقعه ی سید حسن

۶- امامزاده علی صالح

۷- بقعه ی پیر محمد.

۵- شهرستان دهلران:

مرکز این شهرستان، شهر دهلران است که در قدیم الایام به آن ده لُران می گفتند. دهلران در دامنه ی جنوب و جنوب غربی دینارکوه قرار دارد. این شهرستان دارای سه بخش زرین آباد، مرکزی و موسیان و ۶ دهستان است. بخش مرکزی از ۱۴ روستا و آبادی تشکیل شده است . اکثر آبادی ها در اثر جنگ تحمیلی خالی از سکنه شدو بعد از جنگ دوباره بازسازی و اسکان در آنها صورت گرفته است.بخش موسیان در حد فاصل دهلران و استان خوزستان قرار دارد. از این بخش رودخانه های دویرج و چیغاب «مورموری» عبور می کند. در این بخش به دلیل حاصلخیزی زمین های کشاورزی محصولات متنوع جالیزی به دست می آید. در بخش موسیان چاه های نفت فراوانی حفر شده و دارای منابع عظیم نفتی است. بخش زرین آباد به مرکزیت شهرک پهله، از زمان های قدیم تاکنون، محل سکونت بوده و آثار باستانی فراوانی در آن به چشم می خورد. شهرک میمه یکی از نواحی خوش آب و هوا پر جمعیت زرین آباد است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۷۵ شهرستان دهلران دارای جمعیتی معادل ۵۳۲۹۹ نفر است.

مراکز دیدنی و زیارتگاهی:

۱- تپه های پیش از تاریخ چون علی کش، تپه سبز، تپه موسیان

۲- سنگ نوشته میمه

۳- قلعه شیاق

۴- بقعه ی ابراهیم

۵- بقعه ی سید ناصرالدین

۶- بقعه ی سید ابراهیم قتال

۷- بقعه ی عباس

۸- چشم قیر

۹- غار خفاش

۶- شهرستان آبدانان:

مرکز این شهرستان، شهر آبدانان است و به لحاظ جمعیت و وسعت، دومین شهر استان محسوب می شود. آبدانان داری دو شهرستان و چهار دهستان است. این شهر در دامنه ی جنوبی کبیرکوه و در دره ی با صفا رودخانه ی آبدانان در شمال مقبره ی امامزاده سیدصلاح الدین محمد قرار دارد. این شهرستان به لحاظ نظامی، کشاورزی و دامداری اهمیت دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۷۵ داری جمعیتی معادل ۴۷۶۵۲ نفر است.

مراکز دیدنی و زیارتگاهی:

۱- هزار در

۲- پشت قلعه

۳- قلعه هزارانی

۴- بقایایی شهر جولیان

۵- مقبره ی سید صلاح الدین محمد

۶- بقعه ی شیخ پیرمحمد

۷- بقعه منصور بوالحسن

۸- بقعه ی عبدالرحیم در سیاه گاو

۷– شهرستان دره شهر

مرکز آن دره شهر است. این شهر در آبرفتهای سیمره و در کنار ویرانه های شهر تاریخی سیمره و در دو سوی مسیر رودخانه ی دره شهر، جایی که تپه ماهورهای دامنه ی شمالی کبیرکوه خاتمه می یابد، قرار دارد. دره شهر کنونی از چند روستای بهم پیوسته تشکیل شده است. اطراف این شهر را مزارع آبی و دیمی با خاک حاصل خیز فراگرفته است. مزارع کشاورزی دره شهر به وسیله ی آب رودخانه های سیمره، سیکان و چشمه سارهای کوچک دیگر آبیاری می شود و حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق کمبود آب را تأمین می نماید. در مزارع روستاهای دره شهر ضمن کانت برنج، گندم و جو، محصولات صیفی نیز بدست می آید. این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و بدره است جمعیت دره شهر طبق سرشماری سال ۱۳۷۵، ۵۳۵۰۱ نفر است.

مراکز دیدنی و زیارتگاهی:

۱- تل های سرگچله
۲- تپه تیغن
۳- تنگه بهرام چوبین
۴- پل گاومیشان سیف الدین
۵- چهار طاقی
۶- شهر تاریخی جابر
۷- پل چم نشت
۸- دژ شیخ مکان
۹- بقعه مهدی صالح
۱۰-بقعه عباس
۱۱-بقعه بابا
۱۲-بقعه حاجی نام
۱۳-بقعه جابر
۱۴-بقعه پیرمحمد

۸-شهرستان ملکشاهی

بر اساس مصوبه هیئت دولت در سال ۸۷ بخش ملکشاهی به شهرستان تبدیل شد.در مرکز استان ایلام و در جنوب شهرستان ایلام در فاصله ۷۲۵ کیلومتری از تهران واقع شده است . آب و هوای شهرستان ملکشاهی معتدل و کوهستانی است.اما اهمیت این شهرستان بیشتر به سبب دام و دامپروری است هر چند مردم منطقه به کارهای کشاورزی نیز اشتغال دارند .شهرستان ملکشاهی دارای آثار تاریخی همچون سنگ نبشته “آشوربانی پال ” در روستای گل گل متعلق به عصر آشوریان و قلعه جوق در روستای قلعه جوق مربوط به دوره ساسانی و برخی آثار دیگراست.شهرستان ملکشاهی به علت قرار گرفتن در سلسله کوه های کبیرکوه از سلسله جبال زاگرس دارای طبیعت بکر و جاذبه های طبیعی زیبایی همچون آبشار “اما” ، آبشار ” پنجه علی” ، دریاچه سد ایلام ، ارتفاعات و دره های زیبای کوه “پشمین” ، آبشار درگناو”گندآب” ، تالاب سیاب درویش،کوه “کلک”، غار”تایه که” و آتشکده کوشک قینفراست.

 


نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    ۳۰ شهریور ۱۳۹۷
    ممنون...
  • nasim
    ۲۹ شهریور ۱۳۹۷
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...