آسیاب های بادی نهبندان

بیشتر مردم ایران، تا همین صد سال پیش کشاورز بودند و خود ر ابا اقلیم گرم و کم آب ایران سازگار کرده بودند. آنها یاد گرفته بودند که از تمامی شرایط محیطی به نفع خود استفاده کنند. آسیاب های بادی نهبندان نمونه ای از استفاده حداکثری از منابع و نعمت های الهی است.

آسیاب های بادی یا آسباد ها یکی از نمونه هایی است که گویای این است که بشر خودش را با شرایط محیطی خود وفق می دهد و حد اکثر استفاده را می نماید. منطقه سیستان و خراسان جنوبی محل وزش باد های ۱۲۰ روزه سیستان است و یکی از بهترین مکان ها برای استفاده از انرژی باد می باشد. در مناطق مختلف این منطقه می توان آسباد ها را مشاهده کرد. عکس فوق مربوط به آسباد های روستای خوانشرف در مجاورت شهر نهبندان است. علاوه بر خوانشرف همچنین در روستاهای چهارفرسخ، رومه، میغان، همند، و… نیز آسبادهایی وجود دارد که تمامی آنها دارای مالکین خصوصی هستند.

آسبادها سازه های بادی است که در گذشته به منظور آسیاب کردن گندم به کار گرفته می شد و تا ۷۰ سال پیش در منطقه خراسان جنوبی به ویژه در شهر و بخش های نهبندان به خاطر وجود بادهای ۱۲۰ روزه مورد استفاده بوده است. آسیاب های بادی نهبندان برخلاف آسیاب گندم اروپایی که به صورت افقی طراحی شده محورهایی به صورت عمودی دارد.

آسیاب های بادی نهبندان آسیایی هستند که با نیروی باد می چرخند. دو دیوار موازی به ارتفاع ۱۰ متر که به فاصله ۴ متری هم قرار دارند، ساختمان عمومی این آسبادها را تشکیل می دهند. در قسمت شمالی این محفظه پره هایی بزرگی وجود دارد که با کمک نیروی باد می چرخند. چرخش پره ها اهرم بزرگ و سنگ زیرین را به حرکت درآورده و عملیات آسیاب کردن شروع می شود.


معماری آسیاب های بادی نهبندان

نقشه آسیاب های بادی نهبندان برگرفته از آسبادهای سیستان و تقریباً مشابه یکدیگر هستند. آسبادهای خوانشرف در دو طبقه ساخته شده اند. فضای بالایی آن مکانی است که بزرگترین قطعات آسیا در آن کار گذاشته شده است. این فضا از سه طرف محصور و جهت باز آن در معرض وزش باد است. محور آسباد به شکل یک تیر ثابت به طول ۵/۴ تا ۵ متر است که بر سطح آن شکاف هایی مستطیل شکل به وجود آمده تا بازوها در آن قرار گیرند.

بازو شامل چوب های موازی هستند که تیرها را در یک حالت عمودی و در معرض باد نگه می دارند. سنگ آسیاب شامل دو سنگ هم اندازه مدور است که سنگ زیرین ثابت و سنگ فوقانی متحرک است. طبقه همکف آس خانه نیز شامل انبارهای نگهداری آرد و گندم و یک رشته پلکان منتهی به طبقه فوقانی است. این سازه ها به دلیل نوع کاربرد فاقد تزئین هستند.


نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    ۳۰ شهریور ۱۳۹۷
    ممنون...
  • nasim
    ۲۹ شهریور ۱۳۹۷
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...