آرامگاه مولانازین الدین ابوبکر

مجموعه مولانا شیخ زین الدین در حقیقت شامل آرامگاه و مسجد مولانا زین الدین ابوبکر تایبادی است که شاخص ترین جاذبه گردشگری شهرستان تایباد در غرب استان خراسان رضوی به شمار می رود و در مسیر جاده تایباد به خواف قرار دارد.

مزار شیخ زین الدین در فضای باز مجموعه واقع شده است. در اطراف مزار محجری (حفاظ فلزی) کشیده شده و دو لوح سنگی خاکستری رنگ یکی بر روی قبر و دیگری در بالای سر آن به صورت افراشته قرار داده شده است. در بالای سر قبر سنگ دیگری وجود دارد که بر اساس کتیبه آن مشخص می شود محجر خاکستری در سال ۱۰۳۰ هجری قمری توسط شخصی به نام خواجه درویش، تقدیم مزار شده است.

در برابر مزار شیخ، بنای باشکوهی دیده می شود که بنابر شواهد موجود، در سال ۸۴۸ هجری قمری به دستور پیراحمد خوافی؛ وزیر شاهرخ تیموری جهت مسجد و نمازخانه توسط بزرگ ترین معماران دوره تیموری (دو برادر به نام های غیاث الدین و قوام الدین شیرازی) بنا گردیده است.

نقشه بنا شامل گنبدخانه ای چهارتاقی با ایوانی رفیع در جلوی آن و با اتاق های دو طبقه ای در طرفین است. راه ورود به طبقه اول هر یک از اتاق ها، از درگاه کنار ایوان و راه ورود به طبقه دوم، از پلکان هایی است که در بیرون بنا قرار دارند.

در پشت ایوان، ۶ طاق نما قرار دارد. تمامی سطوح نمای ایوان و تاق های حجره های طرفین آن با استفاده از کاشی نره به شیوه معقلی و کاشی معرق تزئین شده است. شاه نشین هایی با پوشش نیم گنبدی با گوشه سازی ها و مقرنس کاری هایی دارد و بر فراز آن گنبدی با استفاده از سه کنج های مقرنس کاری شده و کاربندی ساخته شده است.

در چهار گوشه بنا، ۴ پلکان تعبیه شده که به حجره های طرفین ایوان و به پشت بام راه می یابند و ورودی آن ها از بیرون بنا می باشد. فضای داخلی بنا در گذشته از طریق درگاه های شمالی و جنوبی نیز به بیرون راه داشته که امروزه مسدود است.

نمای بیرونی با قاب های ساده آجری و نمای ایوان و داخل آن با کاشی کاری معقلی، معرق و تلفیق سنگ و کاشی تزئین شده است. عناصر تزئینی شامل نقوش گیاهی، هندسی و کتیبه ها می باشد.

در میان قبرستانی که در شرق مقبره مولانا زین الدین ابوبکر و به فاصله کمی از آن قرار دارد، بنای کوچکی دیده می شود. این مقبره دارای ایوانی در ضلع غربی است به ارتفاع ۶.۵، عرض ۵.۵ و دهانه ۰.۳۱ متر با تاق گهواره ای و تویزه ای در جلوی آن که دو مناره تزئینی کوچک نیز در بالای آن جای گرفته است. پیشانی آن و زیر کلاهک مناره ها و حاشیه قوس ایوان را با کاشی های نره فیروزه ای و لاجوردی که از مسجد مولانا آورده اند، تزئین کرده اند. در داخل ایوان محرابی وجود داشته است که در چند دهه اخیر راهی از آن به داخل بنایی که در پشت ایوان ساخته اند، باز کرده اند. در طرفین این ایوان، ۲ چله خانه تعبیه شده است.

در مقابل این بنا، صحنی به ابعاد ۵.۵×۶ متر واقع شده که در هر ضلع آن، سه طاق نما دیده می شود. در وسط صحن، قبر برجسته ای وجود دارد و ورودی آن از جبهه شمالی است که به مقبره شیخ زین الدین علی (پدر شیخ زین الدین ابوبکر) منسوب است اما با توجه به کتیبه ای که روی سنگ قبر وجود دارد، معلوم می شود که قبر متعلق به شخصی به نام خواجه محمدهاشم، ولد میرحاج است از این رو احتمال داده می شود که شاید سنگ قبر از جای دیگری آورده شده باشد.

مولانا شیخ زین الدین ابوبکر، یکى از صوفیان برجسته قرن هشتم هجرى قمری (معاصر با تیمورلنگ و حافظ شیرازى) بوده که بر اساس آنچه که بر روی سنگ مزار نوشته شده، در سال ۷۹۱ هجری قمری وفات یافته است.


نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    ۳۱ شهریور ۱۳۹۷
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    ۳۰ شهریور ۱۳۹۷
    ممنون...
  • nasim
    ۲۹ شهریور ۱۳۹۷
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...