آرامگاه شاه قاسم انوار

سید معین الدین علی بن نصیر هارون ابوالقاسم حسینی سرابی تبریزی ، یکی از صوفیان بزرگ سده هشتم و نهم هجری قمری است . مقبره وی که از آثار امیر علی شیرنوایی است ، در کنارروستای لنگر در ۲۴ کیلومتری شمال غربی تربت جام واقع شده است . این بنا بصورت مربع مستطیل با دو ایوان در جبهه های جنوب غربی و شمال شرقی است و حجره هایی در طرفین ایوان شمال شرقی و ضلع شمالی دارد.بنا دارای ۸۰/۲۴ متر طول و ۶۰/۲۰ متر عرض است . شکل داخلی بنا، چهار تاقی است که مقبره منسوب به شاه قاسم در شاه نشین نیم هشت ضلعی شمال شرقی واقع شده است .

ایوان اصلی بنا در حدود ۱۰ متر طول ، ۷۰/۶متر عرض و ۱۰ متر ارتفاع دارد. در حجره سمت راست ، قبر منسوب به پسر شاه قاسم قرار دارد. بنظر می رسداین بنا بعنوان خانقاه یا لنگر و محل تجمع مریدان مورد استفاده بوده است . در ایوان جنوبی کتیبه جالبی به خط نستعلیق به تاریخ ۱۰۴۶ ه . ق که حاوی فرمان است ، نصب شده که حاکی از تخفیف مالیات هفت گروه از مردم تربت جام است .

در خرگرد جام واقع شده و اکنون خرگرد جام را لنگر می نامند. در خراسان آن زمان نام دو خرگرد (خرجرد) ذکر شده است یکی در خواف ویکی در جام که این خرگرد بعد از دفن قاسم انوار به لنگر معروف گردیده است و خرگرد خواف به همان نام باقی مانده است. لنگر در لغت آنندراج به معنی جایی است که هر روز به مردم طعام برسد. به همین خاطر خانقاه را نیز لنگر گویند.

روستای لنگر که بنای قاسم انوار در کنار آن قرار گرفته در حدود ۲۵ کیلومتری جاده تربت جام-فریمان قرار گرفته است بنای مقبره قاسم انوار با آجر وگچ بناگردیده ودر داخل وخارج آن کتیبه کاشی یا سنگ نوشته ندارد.

عرض بنا بیست متر و شصت سانتی متر و طول آن بیست و چهار متر و هشتاد سانتی متر و ارتفاعش از کف باغ دوازده متر و هشتاد سانتی متر است ،پوشش سقف بنا مانند عرقچینی است که بر سر ساختمان گذارده باشند لذا گنبد بلند و مرتفع ندارد و یا اگر داشته به مرور زمان از بین رفته و فقط عرقچین آن باقی مانده است.
در داخل بقعه قبر شاه قاسم در قسمت خروجی نزدیک به ضلع شمال شرقی است و صورت قبر بزرگی با آجر و گچ نمایان است و قریب یک متر از زمین بقعه بلندتر است و قبر مذکور فاقد هیچ گونه لوح وسنگ نوشته قدیمی است ولیکن در جام تمام مردم قبر را از شاه قاسم انوار می دانند.
به طور کلی در خارج وداخل بنا مطلقا کتیبه یا نوشته دیگری از طرف بانی آن به کار برده نشده است لذا احتمال می رودکه در بنای مقبره قاسم انوار از اینکه کتیبه وعبارتی ندارد غفلت شده باشد یا این که ساختمان مزار لنگر در زمان حیات امیر علیشیر نوایی تا به همین مقدار رسیده بوده که بانی موفق آن به سرای دیگر شتافته و فرصت اتمام کامل را نیافته است.
کف ساختمان گور از سطح باغ آنجا به قدر یک پله بلند تر است ودر طرف شرقی بنا ایوانی دارد به عرض پنج متر وشصت سانتی متر وطول چهار متر وبیست سانتی متر وبلندی ایوان تا خرند بالای ایوان یازده متر است ودر دوطرف ایوان حجراتی دارد که محل توقف دراویش یا اشخاص دیگری بوده که برای زیارت به لنگر می آمده ومی آیند.
در طرف راست ایوان حجره آجری است که قبری در وسط آن نمایان است وعقیده مردم لنگر برآن است که این قبر فرزند قاسم انوار است و در حال حاضر (تیرماه ۸۴) در مراجعات مکرری که به آن جا داشتم به دلیل آن که در دست تعمیر و مرمت بود نتوانستم عکس های مناسبی از آن جا تهیه کنم به گفته مولف کتاب آثار باستانی خراسان آقای عبدالحمید مولوی که در درسال ۴۹چاپ شده است سقف این حجره تا آن زمان دست نخورده و تعمیر نشده و دارای مقرنس کاری که با زر و لاجورد وشنگرف مزین بوده است.
در داخل بقعه چهار شاه نشین است که زوایای شاه نشین ها به حجرات اطراف مزار اتصال دارد و حجراتی هم در طبقه دوم بقعه است که به وسیله دو پلکان آجری به حجرات فوقانی بقعه و به پشت بام آنجا رفت و آمد میشود و یک راهروی تنگ در طبقه دوم تمام حجرات فوقانی را به هم اتصال میدهد.
تمام گور خانه شاه قاسم انوار به عرض ۶/۲۰متروطول ۸۰/۲۴متر و روی هم رفته مساحت پانصدوپنج متر مربع در زیر بنای گورخانه واقع شده است.


نظر کاربران
29 نظرثبت شده است
  • فاطمه
    22 سپتامبر 2018
    ممنونننننن...
  • رضا فروتن
    22 سپتامبر 2018
    برای ارسال بار باید تشریف بیرید ترمینال...
  • فرشاد
    21 سپتامبر 2018
    ممنون...
  • nasim
    20 سپتامبر 2018
    یه بار دارم برای زاهدان میخوام بیان درب منزل ازم تحویل بگیرن و رسید بدن کجا باید تماس بگیرم ؟...